Ngày soạn:15/12/06
Ngày dạy:17/12/06
Tiết 58:
CẢM XÚC MÙA THU ( ĐỖ PHỦ)
A. Mục tiêu bài học
Giúp học sinh
-Cảm nhận đựợc lòng yêu nước thương nhà sâu lắng của Đỗ Phủ trước một chiều thu u ám
- Thấy được kết cấu chặt chẽ và tính chất đặc biệt cô đọng, hàm súc của bài thơ
B. Phương tiện thực hiện- Cách thức tiến hành
- sgk, sgv
- thiết kế bài học.
- GV tổ chức giờ dạy học theo cách thức nêu vấn đề kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
C. Tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ:Đọc thuộc bài " Cảnh ngày hè", cho biết chủ đề bài thơ.
2. Giới thiệu :
Nếu nhà thơ Lí Bạch đời Đường thiên về bút pháp lãng mạn thì Đỗ Phủ lại mang duyên nợ với những dòng thơ hiện thực gắn liền với cuộc sống đời thường. Tiếng thơ ông mang âm hưởng của nỗi buồn ai oán, triền miên về những cảnh đời đau khổ, bất hạnh mà chính ông đã từng nếm trải. Bài thơ " Thu hứng" thể hiện một cachs sâu lắng nỗi nhớ quê hương của người xa xứ
3. Tiến trình
Hoạt động gv-hs
Nội dung cần đạt

Hoạt động 1
Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm
- Đọc tiểu dẫn SGK
- Em hãy cho biết những nét chính về cuộc đời và con người Đỗ Phủ.
- Oử Đỗ Phủ có điểm gì khác so với Lí Bạch?



Học sinh đọc bài thơ
- Bài thơ viết theo thể loại gì?
- Hãy phân tích bố cục của bài thơ?


Hoạt động 3
Gv chia nhóm cho học sinh thảo luận rút ra chủ đề. Đai diện nhóm phát biểu?


Hoat động 4
GV hướng dẫn hs tìm hiểu bốn câu thơ đầu
-Đọc bốn câu thơ đầu
- Cho biết địa danh được môtả, nó có điểm gì đặc biệt?
- Rừng thu ở đây hiện lên trước mắt nhà thơ như thế nào?




- Nhận xét về bức tranh thiên nhiên mùa thu và tâm trạng của nhà thơ?








Hoạt động 5
Gv hướng dân hs tìm hiểu 4 câu cuối.
- Hs đọc 4 câu cuối
+ Hình ảnh khóm cúc nở, hình ảnh con thuyền có ý nghĩa gì?







- Cảm nhận của em về hình ảnh trong hai câu thơ cuối?





- Gv liên hệ thơ Lí Bạch và Bạch Cư Dị để minh họa.






Gv hướng dẫn học sinh tổng kết
I.Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
Đỗ Phủ (712-770) xuất thân trong gia đình có truyền thống 13 đời làm quan.
Ông ôm ấp hoài bão lớn là làm qua giúp vua, nhưng con đường thi cử, công danh lận đận
- Sống cuộc đời cùng khổ, tủi nhục-> gắn bó yêu thương những người nông dân nghèo
- Sáng tác: Hơn 1400 bài thơ ( chưa kể những tác phẩm bị mất trong loạn biến An Sử)
2. Bài thơ
a.Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật
b. Bố cục: 2 phần
+4 câu trên: Miêu tả bức tranh thiên nhiên
+ 4 câu dưới: Bốn câu dưới thể hiện nỗi buồn thương nhớ quê hương
c. Chủ đề
Bài thơ viết về vùng núi Vu Sơn, Vu Giáp bao la, hiểm trở, hùng vĩ mà hiu hắt, đông thời bộc lộ tâm trạng cô độc và nõi lòng nhớ quê hương da diết của nhà thơ.
II. ĐỌC- HIỂU
1. Bốn câu đầu:
- Địa danh: Vu Sơn- Vu Giáp-> nơi núi non hùng vĩ, hiểm trở
- Rừng thu:sương thu dày đặc phủ xuống rừng phong
-> không khí ảm đạm, xác xơ, iêu điều vì sương trắng xóa bao phủ
- Khí thu: lạnh lẽo, thâm u
- Cảnh thu: giữa lòng sông sóng vọt lên cao trắng xóa tận trời
Cửa ải: mây kéo đến bao trùm gần như tiếp giáp với mặt đất
Cảnh ở hai câu thơ: đối nhau về ý và lời tạo nên hai bức tranh đối nghịch. Cảnh mang dấu ấn rõ rệt của vùng núi non hùng vĩ
Qua bốn câu thơ ta nhận ra được bức tranh thiên nhiên được vẽ bằng tâm cảnh. Núi non trùng điệp mà hiu hắt, cảnh sôi động mà nhạt nhòa, u ám. Tất cả diễn tả nỗi buồn thu. Đất nước chìm ngập trong loạn li. Nhà thơ cảm nhận được nỗi dau khổ của mọi người mọi cảnh ngộ, trong đó có cả nỗi xót xa của riêng mình. Một nỗi niềm thương nhớ đến rưng rưng