Ngày soạn 10/11/06
Ngày dạy 16/11 /06
Tiết 40
Quan sát thể nghiệm đời sống
A..Mục tiêu bài học
Giúp học sinh:
Qua bài học bước đầu hiểu và biết vận dụng kết quả quan sát, thể nghiệm đời sống đối với nhiệm vụ làm văn
B.Phương tiện thực hiện- cách thức tiến hành
-sgk, sgv
-thiết kế bài học
GV tổ chức giờ dạy học theo cách hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm; kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời câu hỏi
C. Tiến trình dạy học
I. Ổ n định
II. Kiểm tra bài cũ:Vì sao khi , đặc biệt là khi làm văn phải lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu
III. Bài mới:viết được bài văn hay, không những phải phát hiện được ý mới, ý hay mà còn phải có tài liệu phong phú. Tài liệu ấy lấy ở đâu? Ở ghi chép hàng ngày. Muốn vậy ta phải quan sát, phải đế ý, phải thể nghiệm cuộc sống chung quanh. Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta tìm hiểu bài học hôm nay.
Hoạt động gv-hs
Nội dung cần đạt

Hoạt động 1
Gv hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài
-hs đọc
- em hãy trình bày nội dung ở phần quan sát của sgk?














- hs tìm hiểu sgk
- sgk trình bày nội dung gì về thể nghiệm







Hoạt động 2
Gv gợi ý hướng dẫn học sinh luyện tập
- Đọc 2 đoạn văn và trả lời câu hỏi
- Ở đoạn 1, nhà văn NC thể hiện sự quan sát về quá trình hút thuốc lào của nhân vật như thế nào?

















- Hãy cho biết vì sao trong tác phẩm văn học, sự quan sát và thể nghiệm không tách rời nhau. Tù đó rút ra kết luận gì? Hãy lấy ví dụ để làm rõ?





I. Tìm hiểu bài
1. Khái niệm về quan sát
- Quan sát là xem xét chăm chú khám phá và phát hiện những đổi thay, điều ẩn kín mà mắt thường dêc bỏ qua
- Quan sát là xem xét sự vật, hiện tượng một cách có phương pháp. Từ gần đến xa, từ ngoài vào trong, từ bắt đầu đến kết thúc nhằm nhận ra một điều mới lạ, có ý nghĩa cử hiện tượng
Yêu cầu của quan sát:
+ chú ý các hiện tượng lặp đi lặp lại
+ quan sát bằng các giác quan con người. Quan sát sự vật, sự việc trong trạng thái động, tĩnh, bộ phận, toàn thể, so sánh, đối chiếu, nguyên nhân và kết quả. Ngoìa ra còn vận dụng liên tưởng, tưởng tượng để cảm nhận hiện tượng một cách đầy đủ.
Thường xuyên quan sát sẽ có vốn sống dồi dào để viết.
2. Thể nghiệm
Thể nghiệm là một cách tích lũy quan trọng đối với việc làm văn. Thể nghiệm là sự chủ động sử dụng giác quan của mình để tìm hiểu sự vật, thâm nhập vào đối tượng, tự đặt mình vào hoàn cảnh của sự vật, sự việc để nhận rõ niềm vui, nỗi đau của người trong cuộc
Thể nghiệm khác quan sát ở chỗ. Người quan sát đứng bên ngoài đối tượng được quan sát. Thể nghiệm đòi hỏi con người phải hóa thân vào đối tượng
II. Luyện tập
Đoạn 1
Đoạn văn có 2 nhân vật hút thuốc. Qúa trình hút thuốc được nhà văn quan sát rất kĩ từ động tác châm đóm, đến vo viên một điếu thuốc vừa hút, vừa thở khói vừa gà gà đôi mắt của người say.
Nhân vật Lão Hạc cũng được quan sát : " lão bỏ thuốc nhưng chưa hút vội. Laoc cầm đóm, gạt tàn"" lão đặt xe điếu hút". Người muốn có chuyện tâm sự nên động tác hút thuốc cũng có vẻ ngập ngừng chờ đợi để nói ra. Người thì dửng dửng dưng vì nghe chuyện ấy nhiều lần. Nếu không quan sát và thể nghiệm, Nam Cao không thể có đoạn văn ấy
Đọan 2
Nhà văn đã nhập thân vào nhân vật lão Khúng để quan sát sao trời, một vùng quê phía biển. Ở đó:
+ Chân trời như thấp hẳn xuống
+ Âm thanh của sóng biển rì rầm, của đất đai quê nhà từ khi còn nằm trong bụng mẹ
Sự quan sát và thể nghiệm của Nguyễn Minh Châu đã làm sống dậy tâm trạng của một ông già vùng biển. Đó là sự gắn bó với quê hương, nơi choon nhau cắt rốn của lão Khúng

2.Khi thể nghiệm, nhà văn tự quan sát mình ở bên trong. Khi quan sát nhà văn miêu tả sự vật qua cái nhìn của tâm trạng,