Ngày soạn: 6/9/06
Ngày dạy : 11/9/06
Tiết 4: Phân loại văn bản theo phương thức biểu đạt
A.Mục tiêu bài học
Giúp học sinh:
1. Hiểu những đặc điểm cơ bản của các kiểu văn bản và phương thức biểu đạt , thấy được sự kết hợp đan xen lẫn nhau của chúng trong một văn bản.
2. Biết vận dụng kiến thức về các kiểu văn bản và phương thức biểu đạt vào việc đọc văn và làm văn.
B.Phương tiện thực hiện- cách thức tiến hành
-Sgk, sgv
-GV tổ chức giờ dạy theo cách cách kết hợp giữa nêu vấn đề và trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
C. Tiến trình dạy học
I. Ổ n định
II. Kiểm tra bài cũ
III. Bài mới:Mỗi kiểu văn bản bao giờ cũng có một phương thức biểu đạt chính. Ở cấp II các em đã được làm quen với các cách biểu đạt của văn bản, hôm nay chúng ta thêm một lần nưã tìm hiểu về việc phân loại văn bản theo phương thức biểu đạt, nhằm giúp các em định hướng tốt hơn trong khi nói và viết, đòng thời biết nhận diện văn bản khi đọc.
IV. Tìm hiểu bài
HOẠT ĐỘNG GV-HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT

I.Đọc- hiểu
Oân lại nội dung TLV ở THCS
-Ở THCS em đã học và làm các kiểu văn bản nào?






Mỗi kiểu văn bản bao giờ cũng sử dụng nhiều phương thức biểu đạt. Song chỉ có một phương thức biểu đạt chính. Hãy đọc phương thức biểu đạt rồi lần lượt điền vào ô tương ứng nó bằng kiểu văn bản thích hợp





- Mỗi đoạn văn sau đay đã kết hợp được những phương thức biểu đạt nào? Trong đó phương thức biểu đạt nào là chính. Vì sao?








Mỗi van bản sau được viết theo phương thức biểu đạt nào? Nhận xét điểm giống và khác nhau giữa hai vb?
(hs đọc văn bản và rả lời)
Ở THCS đã học và làm các kiểu văn bản:
- Miêu tả
- Tự sự
- Biểu cảm
- Điều hành
- Thuyết minh
- Lập luận
Kiểu VB
Đặc điểm phương thức biểu đạt

Miêu tả
Dung các chi tiết, hình ảnh... trước mắt người đọc

Tự sự
Trình bày một chuỗi ... thái độ khen chê

Biểu cảm
Trực tiếp hoặc gián tiếp... được nói tới

Điều hành
Trình bày văn bản... để giải quyết

Thuyết minh
Trình bày giới thiệu giải thích... tựï nhiên và xã hội

Lập luận
Dùng lí lẽ... tư tưởng quan điểm

- Đ1: Nam Cao kết hợp giữa miêu tả và tự sự. Song tự sự là chính ( kể về việc). Song nếu không có đoạn miêu tả khuôn mặt đau khổ của Lão Hạc thì sự việc thiếu phần sinh động. Việc bán chó chỉ là bất đắc dĩ.
-Đ2: Mai Văn Tạo đã kết hợp nhiều phương thức biểu đạt trong đoạn văn này. Đó là thuyết minh, miêu tả và biểu cảm. Song thuyết minh giới thiệu một đặc sản hoa trái ở Nam Bộ là chủ yếu.

- Vb 1: thuyết minh
Giới thiệu cacùh thức làm bánh trôi nước, nguyên vật liệu, cách làm bánh. Tuy nhiên có xen vào đó là miêu tả hình thể chiếc bánh tròn, trắng mịn, đun sôi trong nước, nổi là chín, chìm là chưa chín.
- Vb2: biểu cảm + miêu tả.
Biểu cảm là chủ yếu. Bánh trôi nước chỉ được miêu tả vài nét: trắng, tròn
- Sự giống nhau giữa 2 văn bản:
+ Cùng viết về chiếc bánh trôi: Bánh hình tròn, màu trắng, được dun sôi trong nước, khi nổi, khi chìm.
- Sự khác nhau:
Vb1: Chiếc bánh được hiểu theo nghĩa đen.
Vb2: Chiếc bánh chỉ là cái cớ, tác giả mượn nó đểû giải bày phẩm chất và số phận người phụ nữ


D .Hướng dẫn học sinh tự học- chuẩn bị bàiở nhà
- HỌC BÀI:Tập nhận diện các văn bản theo phương thức biểu đạt
-CHUẨN BỊ: Khái quát về Văn học dân gian
+Những thể loại văn học dân gian mà em đã được học?
+ Đặc điểm của văn học dân gian