Ngày soạn 16/10/06
Ngày dạy 19/10/06
Tiết 25:
TRUYỆNCƯỜI DÂN GIAN VIỆT NAM
- NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG HAI MÀY
- TAM ĐẠI CON GÀ
A.Mục tiêu bài học
Giúp học sinh:
Hiểu dược đối tượng, nguyên nhân, ý nghĩa của tiéng cười trong từng truyện
Thấy dược nghệ thuật đặc sắc của truyện cười: truyện ngắn gọn tạo được yếu tố bất ngờ, những cử chỉ, lời nói gây cười
B.Phương tiện thực hiện- cách thức tiến hành
-sgk, sgv
-thiết kế bài học
GV tổ chức giờ dạy học kết hợp với các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm; kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời câu

C. Tiến trình dạy học
I. Ổ n định
II. Kiểm tra bài cũ:
Qua câu chuyện Tấm Cám dân gian muốn gởi gắm ước mơ gì?
III. Bài mới:
động gv-hs
dung

Cái cười ở truyện là gì?



Biện pháp gây cười ở truyện này là gì? Em hãy phân tích







Em nghĩa từ phải ở đây ntn?

Tìm một số chuyện thể hiện sự giễu cợt ở công đường?


Hãy phân tích tính láu cá, chèo khéo chống của anh học trò và sự phát triển mâu thuẫn gây cười trong truyện?






Yếu tố nào gây bất ngờ và thú vị nhất?







Em hãy nêu đặc sác của truyện cười qua 2 chuyên đã học?
NÓ PHẢI BẰNG HAI MÀY
- Truyện cười cách xử kiện của lí truởng. Nói cách khác truyện đã tát vào mặt thầy lí trong việc xử kiện. Cái cười ấy bật lên do mâu thuẫn sự vật.(đồn đại>< phẩm chất thầy lí)
Sự công bằng, lẽ phải không có ý nghĩa gì ở chốn công đường. Lẽ phải= tiền nhiều
- dùng cử chỉ kết hợp với lời nói của nhân vật để làm bật ra tiếng cười. và nghệ thuật chơi chữ
+ Cải xòe 5 ngón tay: bẩm thầy xêm lại...-> nhắc số tiền anh ta lo lót
+ Thầy lí xòe 5 ngón tay trái úp lên 5 ngón tay mặt -> cái phải bị cái khác úp lên che lấp mất. Đó là tiền, lễ vật
- Dùng cách chơi chữ: Tao biết... nhưng nó phải gấp 2 mày.
( Phải: 2 nét nghĩa)
+phải>+ buộc phải có
Lập lờ hai nghĩa kết hợp hai bàn tay úp lên nhau thì rõ ràng. Ngô đã phải gấp 2 lần Cải-> xử giỏi quá. Tiếng cười bật ra

TAM ĐẠI CON GÀ
Truyện giễu cợt cái dốt và thói giấu dốt, sĩ diên hảo của anh học trò, nói chung nhứng người dốt mà tự coi là hay chữ.
Mâu thuẫn gây cười ở đây là mâu thuẫn giữa cái dốt và sự cố tình giấu dốt. Cái cười bật ra nhiều lần, mỗi lần ta đều nhận ra tính láu cá, vụng chèo khéo chống của anh học trò
+ L1: Chữ "kê"- không nhận ra mặt chữ->"dủ dĩ là con dù dì"->không phải chữ Hán, cũng không có thật
-> thiếu kiến thức sách vở lẫn thực tế
+L2: Bảo học trò đọc khẽ-> thận trọng trong việc giấu dốt
+ L3: Thầy tìm đến thổ công-> đắc ý ngòi bệ vệ, bảo học trò đọc to
L4: cái dốt được khuyếch đại bằng âm thanh. Không có con dù dì, dốt bị lật tẩy. Thầy nhạo báng cái dốt của thỏ công, thầy gượng gạo lí giải với chủ nhà-> cái dốt nọ lồng vào cái dốt kia. Đây là yếu tố gây cười rõ nhất
Ý nghĩa của truyện:Tiếng cười mang ý nghĩa phê phán, vừa hóm hỉnh, vừa sâu sác mang đậm chất dân gian. Truyện đánh giá các hạng thầy trong xã hội pk suy tàn trong đó có thầy đồ dạy chữ. Mặt khác truyện còn nhắc nhở cnhr tỉnh không ít những người hôm nay cũng mắc bệnh ấy.
Đặc sắc truyện cười:
Ngắn gọn, kị sự dài dòng. Truyện phải gói kín, mở nhanh mới tạo được bất ngờ.
Kết cấu chặt chẽ. Mọi chi tiết trong truyện dều hướng tới mục đích gây cười. Tiếng cười bao giờ cũng rộ lên, kết thúc ở cuối truyện
Truyện rất ít nhân vật. Nhân vật chính là dối tượng của riếng cười
Ngôn ngữ giản dị nhưng tinh và sắc


IV . DÒ:
Học bài
Chuẩn bị bài : Lời tiễn dặn