Ngày soạn:25/2/2011 Lớp dạy :12/6,8
Tiết
ĐỌC VĂN

75
THỰC HÀNH HÀM Ý(t2)

I.Mục tiêu bài học
1.Về kiến thức:
- Củng cố và nâng cao những kiến thức về hàm ý, về cách thức tạo lập và lĩnh hội hàm ý.
2. Về kĩ năng:
- Biết lĩnh hội và phân tích được hàm ý (trong văn bản nghệ thuật và trong giao tiếp hằng ngày).
3.Về tư duy và thái độ:
- Biết dùng câu có hàm ý khi cần thiết.
II. Chuẩn bị của GV và HS
1.Chuẩn bị của GV: SGK, SG, bài soạn, tài liệu tham khảo
2.Chuẩn bị của HS: Vở soạn, sgk
III.Phương pháp dạy học
- GV tổ chức giờ dạy học kết hợp câu hỏi phát vấn, nêu vấn đề, thuyết giảng
- Cho HS thảo luận nhóm.
IV.Tiến trình bài dạy
1.Ổn định lớp.
2.Kiểm tra bài cũ.
3.Giới thiệu bài mới :
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung

 Hoạt động 1: Tổ chức cho HS thực hành
Tìm hiểu Bài tập 1:
GV: Yêu cầu HS đọc đoạn trích và phân tích theo các câu hỏi (SGK)
GV: Lời bác Phô gái thực hiện hành động van xin, cầu khẩn và ông lí đáp lại bằng hành động nói như thế nào?
GV: Lời đáp của ông Lí có hàm ý gì?
Tìm hiểu Bài tập 2:
GV: Câu hỏi đầu tiên của Từ là hỏi về thời gian hay còn có hàm ý gì khác?
GV: Câu nhắc khéo ở lượt lời thứ hai của Từ thực chất có hàm ý nói với Hộ điều gì?
GV: Cách nói của Từ có tác dụng gì?

Tìm hiểu Bài tập 3:
GV: Phân tích hàm ý trong câu trả lời thứ nhất của anh chàng mua kính?
GV: Phân tích hàm ý trong câu trả lời thứ hai của anh chàng?
Tìm hiểu Bài tập 4:
GV: Chỉ ra lớp nghĩa tường minh của bài thơ Sóng?
GV: Chỉ ra lớp nghĩa hàm ý của bài thơ Sóng?
GV: Tác phẩm văn học dùng cách thể hiện có hàm ý thì có tác dụng và hiệu quả nghệ thuật như thế nào?
Tìm hiểu Bài tập 5:
GV: Chọn cách trả lời có hàm ý trong câu hỏi: “Cậu có thích truyện Chí Phèo của Nam Cao không?”
Hoạt động 2: Tổ chức tổng kết

Hoạt động 1:
(HS đọc SGK và trả lời câu hỏi trên)








Học sinh thảo luận theo nhóm ghi ra giấy nháp và cử người lên trình bày hoặc bổ sung khi cần thiết
Học sinh đọc đoạn
trích rồi phân tích theo các câu hỏi.





Học sinh đọc đoạn
trích rồi phân tích theo các câu hỏi.
+ HS thảo luận và phát biểu




Học sinh đọc đoạn
trích rồi phân tích theo các câu hỏi.




I. THỰC HÀNH
1. Bài tập 1
a) Trong lượt lời mở đầu cuộc thoại, bác Phô gái van xin “Thầy tha cho nhà con, đừng bắt nhà con đi xem đá bóng nữa”.
Lời đáp của ông lí mang sắc thái mỉa mai, giễu cợt (ồ, việc quan không phải thứ chuyện đàn bà của các chị).
( Nếu là cách đáp tường minh phù hợp thì phải là lời chấp nhận sự van xin hoặc từ chối, phủ định sự van xin.
b) Lời của ông Lí không đáp ứng trực tiếp hành động van xin của bác Phô mà từ chối một cách gián tiếp.
Đồng thời mang sắc thái biểu cảm: bộc lộ quyền uy, thể hiện sự từ chối lời van xin, biểu lộ thái độ mỉa mai, giễu cợt cách suy nghĩ kiểu đàn bà.
( Tính hàm súc của câu có hàm ý
2. Bài tập 2
a) Câu hỏi đầu tiên của Từ:
“Có lẽ hôm nay đã là mồng hai, mồng ba đây rồi mình nhỉ?”.
( Không phải chỉ hỏi về thời gian mà thực chất, thông qua đó Từ muốn nhắc khéo chồng nhớ đến ngày đi nhận tiền. (Hàng tháng cứ vào kì đầu tháng thì chồng Từ đều đi nhận tiền nhuận bút ).
b) Câu “nhắc khéo” thứ hai: “Hèn nào mà em thấy người thu tiền nhà sáng nay đã đến...”.
( Từ không nói trực tiếp đến việc trả tiền nhà. Từ muốn nhắc Hộ đi nhận tiền về để trả các khoản nợ (Chủ ý vi phạm phương châm cách thức)
c) Tác dụng cách