Chương 8. Dẫn xuất halogen - Ancol - Phenol
Tiết chương trình: 56 Ngày soạn : 18/ 3/ 2011
Tên bài giảng: Ngày dạy: : 22/ 3/ 2011
DẪN XUẤT HALOGEN CỦA HIĐROCACBON
I. Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức:
Biết được :
( Khái niệm, phân loại dẫn xuất halogen, lấy thí dụ minh hoạ.
( Tính chất hoá học cơ bản (phản ứng tạo thành anken, ancol).
( Một số ứng dụng cơ bản (nguyên liệu tổng hợp hữu cơ và một số lĩnh vực khác).
2. Về kỹ năng:
 Viết các phương trình hoá học minh họa tính chất hoá học và một số ứng dụng chính. (chỉ viết phương trình hóa học với dẫn xuất halogen của hiđrocacbon no có 2 ( 3 nguyên tử cacbon)
3. Về thái độ:
-Yêu thích hóa học, thấy được vai trò của hóa học trong đời sống
II. Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
Một số tư liệu về ứng dụng của dẫn xuất halogen
2.Học sinh:
Ôn tập lại về bậc C, đồng phân cấu tạo...
III. Trọng tâm bài giảng:
Tính chất hóa học của dẫn xuất halogen
IV. Phương pháp:
-Phát vấn, đàm thoại nêu vấn đề
V. Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ (5)
Hs. Viết các phương trình phản ứng sau:
a. CH4 + Cl2 (AS, tỉ lệ 1:1),
b. C2H4 + dd Br2
c. C2H2 + HCl (xt HgCl2, 150 – 200oC)
d. Bezen + Br2 (xt Fe bột, to)
3. Giảng bài mới:
tg
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung

7
Hoạt động 1
-Sửa phần kiểm tra bài cũ, cho hs biết sp tạo thành của các phản ứng trên được gọi là dẫn xuất hal của HC
-Yc hs nêu điểm giống nhau và khác nhau của CH4 và CH3Cl, CH2Br - CH2Br và CH3 - CH3
-Từ các vd, yc hs nêu định nghĩa dẫn xuất hal
-Yc hs tìm sgk, ngoài 2 loại pư ở phần kiểm tra bài, còn pư nào có thể tạo thành dx hal nữa không? lấy vd ?





-Phân tử hoàn toàn giống nhau, chỉ 1 hoặc vài ngtử H được thay bằng nguyên tử halogen

-Nêu định nghĩa

-Lấy các vd

I. Khái niệm, phân loại
1. Khái niệm
- Khi thay thế nguyên tử hiđro của phân tử hiđrocacbon bằng nguyên tử halogen ta được dẫn xuất halogen của hidrocacbon
- Một số cách điều chế dẫn xuất halogen
•Cộng HX, X2 vào HC không no
CH2 = CH2+Br2 → CH2Br – CH2Br
•Thế H của HC bằng halogen
CH4 + Cl2
CH3Cl + HCl
•Thay -OH trong ancol bằng ngtử hal
C2H5OH + HBr → C2H5Br + H2O


8
Hoạt động 2
-Ta có thể coi phân tử dx hal gồm 2 phần: gốc HC và hal. Dựa vào sự thay đổi của 2 phần này, có thể phân loại theo nhiều cách.
-Dựa vào gốc HC có thể phân dẫn xuất hal thành những loại nào? Cho vd 1 vài dẫn xuất hal, yc hs sắp xếp chúng vào các loại trên.
(Hướng dẫn hs sơ qua cách đọc tên dx hal, yc hs dựa trên kiến thức dã học,gọi tên các dx hal ở các vd)
-Yc hs cho biết bậc của ngtử C trong hchc được xác định ntn?
-Cho biết bậc của dx hal bằng bậc của ngtử C liên kết trực tiếp với nó. Cho vd, yc hs xác định bậc của các dx hal







-Dẫn xuất hal của HC no, hở; của HC không no, hở; của HC thơm
- Làm vd

-Gọi tên



-Xác định bằng số ngtử C liên kết trực tiếp với nó


-Xác định bậc của dx hal vd
2. Phân loại
Gốc HC
Halogen

No, ko no, thơm
F, Cl, Br, I

-Dẫn xuất hal no, mạch hở
Vd: CH3 - CH2Cl (etyl clorua / clo etan)
CH2Br - CH2Br (1,2 đibrom etan)
-Dẫn xuất hal ko no, mạch hở
Vd: CH2 = CHCl ( vinyl clorua/ clo eten)
-Dẫn xuất hal thơm
C6H5 -Br (brom benzen)
3. Bậc của dẫn xuất hal: bằng bậc của ngtử C liên kết với ngtử hal
Vd:
CH3-
H2Cl : dx hal bậc 1
CH3-
HCl-CH3 : dx hal bậc 2