SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HƯỚNG DẪN CHẤM
HÀ TĨNH TUYỂN SINH VÀO 10 THPT CHUYÊN
NĂM HỌC : 2011-2012
Môn thi: Ngữ văn (Hướng dẫn chấm gồm có 03 trang)


1. Yêu cầu chung:
- Giám khảo cần nắm vững được nội dung, yêu cầu của đề bài để đánh giá một cách tổng quát năng lực của thí sinh: năng lực tái hiện, vận dụng, sáng tạo kiến thức và khả năng tạo lập văn bản.
- Chủ động, vận dụng linh hoạt Hướng dẫn chấm, cân nhắc từng trường hợp cụ thể để cho điểm: nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản hoặc có những kiến giải một cách sáng tạo, thuyết phục thì giám khảo vẫn có thể cho điểm tối đa.
- Khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo, tránh việc đếm ý cho điểm.
2. Yêu cầu cụ thể
Câu
Kĩ năng và kiến thức
Điểm

 Câu 1












Câu 2










Câu 3































Câu 4


 a) Yêu cầu về kỹ năng:
Học sinh phải trình bày được dưới dạng một văn bản ngắn hoặc một đoạn văn ngắn hoàn chỉnh, diễn đạt trong sáng, mạch lạc không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.
b) Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh trình bày đảm bảo được các ý sau:
- Giới thiệu được vài nét về tác giả Lỗ Tấn và truyện ngắn Cố hương.
- Lỗ Tấn đã dùng nghệ thuật so sánh rất độc đáo: so sánh chân lý về sự hình thành con đường trên mặt đất với niềm hi vọng của con người.
- Cái hi vọng là cái chưa có cũng không phải là cái đã từng có. Người ta phải hướng tới những cái mới, cái tốt đẹp hơn. Điều ấy còn ở phía trước, có thể là xa vời nhưng cứ mong ước để có được nó. Rồi cuộc sống mới ấy sẽ có, sẽ đến như chân lý về sự hình thành con đường trên mặt đất.
- Những câu văn trong phần kết của truyện ngắn Cố hương kín đáo nhắc đến hình ảnh một con đường giải phóng người nông dân Trung Hoa đương thời thoát khỏi vòng u mê, tăm tối của cuộc sống khốn đốn, của căn bệnh tinh thần…Nhưng câu nói trên đã vượt qua giới hạn của một tác phẩm văn học để trở thành chân lý của niềm tin và hi vọng.
Yêu cầu học sinh trình bày được các ý sau:
- Chỉ ra được phương thức ẩn dụ được sử dụng để chuyển nghĩa từ “ngọn lửa”
- Phân tích được tác dụng của phương thức chuyển nghĩa ấy là làm cho lời thơ hàm súc, giàu ý nghĩa, gợi lên trong liên tưởng của người đọc những hàm ý sâu xa…
+ Tình cảm bà cháu thiêng liêng sâu đậm đã được cụ thể hoá, tượng trưng hoá qua hình ảnh ngọn lửa nồng ấm
+Từ ngọn lửa thực đã trở thành biểu tượng cho tình cảm, cho tâm huyết (niềm tin dai dẳng), cho tình yêu thương vô bờ bến của bà (lòng bà luôn ủ sẵn)
+ Từ bếp lửa chuyển thành ngọn lửa, từ cái thực được chuyển thành cái trừu tượng, từ cái đơn sơ giản dị chuyển thành cái thiêng liêng cao cả, hình ảnh “ngọn lửa” đã tôn cao tấm lòng đôn hậu, tình yêu thương chân chất, giản dị mà sâu sắc, thiết tha của bà dành cho cháu.
+ Ngọn lửa của tình yêu thương, ngọn lửa của niềm tin luôn ủ sẵn trong lòng bà đã nhóm lên trong tâm hồn cháu tình quê hương, tình bà cháu và lớn lao hơn là tình yêu đất nước.
a) Yêu cầu về kĩ năng:
Học sinh nắm vững và biết vận dụng làm một bài văn nghị luận xã hội. Bố cục bài làm rõ ràng, hợp lý. Có kỹ năng lập luận và triển khai các ý tốt.
Diễn đạt trôi chảy, trong sáng, không sai phạm lỗi dùng từ và ngữ pháp.
b) Yêu cầu về kiến thức:
Bài viết của học sinh đảm bảo các ý cơ bản sau :
- Giải thích vấn đề:
Hoa quả của đất đai là nghĩa thực, hoa quả của tình bạn là ẩn dụ cho những điều tốt đẹp mà tình bạn mang đến cho con người. Sự so sánh: Hoa quả của đất đai chỉ nở một hai lần trong năm, còn hoa quả của tình bạn thì nở suốt bốn mùa đã khẳng định giá trị to lớn và cao quý của tình bạn con người trong cuộc sống.
- Bình luận vấn đề: