Tiết 14
Bài 13
CÔNG CƠ HỌC
I. Khi nào có công cơ học ?
■ 1. Nhận xét (SGK)
● C1
Khi nào thì có công cơ học ?
Có công cơ học khi có lực tác dụng lên vật và vật chuyển dời dưới tác dụng của lực
● 2. Kết luận
C2
Chỉ có công cơ học khi có … tác dụng vào vật và làm cho vật … .
Công cơ học là công của lực (khi một vật tác dụng lực và lực này sinh công thì ta có thể nói công đó là công của vật).
Công cơ học thường được gọi tắt là công.
lực
chuyển dời
1
2
▼ 3. Vận dụng
C3
Trong những trường hợp dưới đây, trường hợp nào có công cơ học ?
a) Người thợ mỏ đang đẩy cho xe goòng chở than chuyển động.
b) Một học sinh đang ngồi học bài.
c) Máy xúc đất đang làm việc.
d) Người lực sĩ đang nâng quả tạ từ thấp lên cao.
♂
♂
♂
♂
có
không
có
có
C4
Trong các trường hợp dưới đây, lực nào thực hiện công cơ học ?
Đầu tàu hoả đang kéo các toa tàu chuyển động.
Quả bưởi rơi từ trên cây xuống.
Người công nhân dùng hệ thống ròng rọckéo vật nặng lên cao.
☺
☺
☺
Lực kéo của
đầu tàu
Lực hút của
trái đất (trọng lực)
Lực kéo dây của người công nhân
II. Công thức tính công
■ 1. Công thức tính công cơ học
A = F.s
Trong đó : A là công của lực F,
F là lực tác dụng vào vật,
s là quảng đường vật dịch chuyển.
Khi lực F = 1N và s = 1m thì A = 1N.1m = 1Nm.
Đơn vị công là jun, kí hiệu là J (1J = 1Nm).
Chú ý
Nếu vật chuyển dời không theo phương của lực thì công được tính bằng một công thức khác sẽ học ở lớp trên.
Nếu vật chuyển dời theo phương vuông góc với phương của lực thì công của lực đó bằng không
▼ 2. Vận dụng
C5
Cho biết
F = 5000N
s = 1000m
A = ?


Bài giải
Công của lực kéo của đầu tàu là :
A = F.s = 5000N.1000m = 5000000J
Đáp số : 5000000J
C6
Đề :
m = 2kg
h = 6m
A = ?
Giải :
Trọng lượng quả dừa :
P = 10.m = 10.2 = 20(N)
Công của trọng lực :
A = F.s = P.h = 20.6 = 120(J)
Đáp số : 120J
C7
Không có công cơ học trong trường hợp hòn bi chuyển động trên mặt sàn nằm ngang vì phương của trọng lực vuông góc với phương chuyển động của hòn bi.
Ghi nhớ
Thuật ngữ công cơ học chỉ dùng trong trường hợp có lực tác dụng vào vật làm vật chuyển dời.
Công cơ học phụ thuộc hai yếu tố : Lực tác dụng vào vật và quãng đường vật dịch chuyển.
Công thức tính công cơ học khi lực F làm vật dịch chuyển một quãng đường s theo phương của lực : A = F.s.
Đơn vị công là Jun, (kí hiệu J).
1J = 1N.1m = 1Nm.