Trường THPT Phạm Phú Thứ
Ngày soạn: 18/08/2011
Người soạn: Nguyễn Quốc Trưởng
Lớp 10
Tiết: 1
Bài: 1
CHUYỂN ĐỘNG CƠ
(Chương trình chuẩn)
I. MỤC TIÊU
1. a) Trả lời được các câu hỏi:
- Chuyển động là gì?
- Quỹ đạo của chuyển động là gì?
b) Nêu được những ví dụ cụ thể về: chất điểm, vật làm mốc, mốc thời gian.
c) Phân biệt được hệ toạ độ và hệ quy chiếu.
d) Phân biệt được thời điểm với thời gian (khoảng thời gian).
2. a) Trình bày được cách xác định vị trí của một điểm trên một đường cong và trên một mặt phẳng.
b) Giải được bài toán đổi mốc thời gian.
II. CHUẨN BỊ
Giáo viên:
- Xem phần tương ứng trong SGK Vật lí 8 để biết HS đã được học những gì ở THCS.
- Nên chuẩn bị trước một số ví dụ thực tế về việc xác định vị trí của một điểm để cho HS thảo luận. Ví dụ: Hãy tìm cách hướng dẫn một du khách du lịch về vị trí của một địa danh ở địa phương.
- Dự kiến nội dung ghi bảng
III. THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Bước 1: Ổn định và kiểm tra sĩ số lớp.
Bước 2: Hoạt động dạy học.
Hoạt động của học sinh
Trợ giúp của giáo viên
Nội dung trọng tâm

Hoạt động1. (7 phút)
Tìm hiểu khái niệm chất điểm, quỹ đạo chuyển động và nhắc lại khái niệm chuyển động.

Cá nhân nhắc lại khái niệm chất điểm.
Cá nhân trả lời câu hỏi của GV.

Tùy học sinh. Có thể là:
- Một chiếc ôtô đang đi từ Hà Nội đến Hải Phòng.
- Một quả bóng đang lăn trên bàn...
Trả lời C1:
Tính tỉ số
để có tỉ lệ xích, áp dụng với đường kính của Mặt Trời và Trái Đất.
Cá nhân đọc sách.
Nhắc lại khái niệm chuyển động cơ học.
Trả lời: Chuyển động cơ của một vật (gọi tắt là chuyển động) là sự thay đổi vị trí của vật đó so với các vật khác theo thời gian.

HS tìm hiểu khái niệm quỹ đạo.



(. Khi cần theo dõi vị trí của một vật nào đó trên bản đồ (ví dụ xác định vị trí của một chiếc máy bay trên đường từ Hà Nội đến TP. Hồ Chí Minh chẳng hạn) thì trên bản đồ không thể vẽ cẩ chiếc máy bay mà chỉ có thể biểu thị bằng một chấm nhỏ. Chiều dài của máy bay là rất nhỏ so với quãng đường bay. Máy bay được coi là một chất điểm.
O. Khi nào một vật chuyển động được coi là một chất điểm?
O. Nêu một vài ví dụ về một vật chuyển động được coi là một chất điểm và không được coi là chất điểm?
O. Hoàn thành yêu cầu C1.


GV yêu cầu HS đọc mục 1 SGK để biết thêm thông tin về chất điểm.
(. Nhắc lại khái niệm về chuyển động cơ học (hay còn gọi là chuyển động cơ) của một vật? (đã được học ở chương trình lớp 8).
(. Trong thời gian chuyển động, mỗi thời điểm nhất định thì chất điểm ở một vị trí xác định. Tập hợp tất cả các vị trí của một chất điểm chuyển động tạo ra một đường nhất định. Đường đó là quỹ đạo của chuyển động.
PHẦN I: CƠ HỌC
Chương 1: Động học chất điểm. Tiết 1: Chuyển động cơ.
I. Chuyển động cơ. Chất điểm.
1. Chuyển động cơ: Chuyển động cơ của một vật (gọi tắt là chuyển động) là sự thay đổi vị trí của vật đó so với vật khác theo thời gian.





2. Chất điểm
- Một vật chuyển động được coi là một chất điểm nếu kích thước của nó rất nhỏ so với độ dài đường đi (hoặc so với khoảng cách mà ta để cập đến)
Khi một vật được coi như là một chất điểm thì khối lượng của vật xem tập trung tại chất điểm đó.






3. Quỹ đạo.
Khi chuyển động chất điểm tạo ra một đường nhất định. Đường đó gọi là quỹ đạo của chuyển động.


Hoạt động 2. (15 phút)
Tìm hiểu cách xác định vị trí của vật trong không gian.
Cá nhân nhắc lại khái niệm vật mốc, thước đo.
Vật mốc dùng để xác định vị trí ở một thời điểm nào đó của một chất điểm trên quỹ đạo của chuyển động.



Cá nhân đọc SGK và trả lời câu hỏi của GV.








Tìm hiểu khái niệm hệ tọa độ.